

A ) KURULUŞ VE İLK TOPLANTIYLA İLGİLİ KURALLAR :
1-Yaren,
genellikle, iş mevsimi olmayan, Ekim ayı başlarında kurulur, Mayıs
ayı sonlarına kadar faaliyetine devam eder.
2-Yaren'in kuruluşu, yaren sayısının durumuna veya kurucuların
çalışmalarını tamamlamalarına bağlı olarak, daha ileri bir tarihe
alınabilir.
3-Yaren'in mevcudunun, 1/4'ünün 50 yaş üzeri, 2/4'ünün 25-50 yaş
arası, 1/4'ünün ise 16-25 yaşları arasında olmasına özen gösterilir.
Sağlığı elverdiği sürece, yaşta üst sınır yoktur.Bu yaş gruplarına
sırası ile; " Büyük Yaren ", " Orta Yaren " ve "Küçük Yaren" adı
verilir.Yaren seremonisi esnasında ve günlük yaşamda davranışlar bu
düzen çerçevesinde gerçekleşir.
4-Yaren'in teşekkülü Kurucu Heyet ile,Kurucu Heyet belirlenmemiş
ise,tecrübeli birkaç yarenin girişimiyle gerçekleştirilir.
5-Yaren Kurucu Heyeti,eski yarenler ve yarene ilk defa katılmak
isteyen kişiler ile görüşür.Bu kişilere sezdirmeden,haklarında gizli
bir araştırma yapılır.Özellikle sır saklamasını bilen, büyüklerine
saygılı, çevresinde müspet tanınan ve cesur kişiler öncelikle
belirlenir.
6-Belli bir sayıya ulaşan (en az 20 - en çok 30) Kurucu Heyet, bunu
bir önceki yaren heyeti ile paylaşır,ön toplantının günü
belirlenerek, yaren mensupları haberdar edilir.
7-Yapılan bu ön toplantıda, yarene devam etmek istemeyenlerin
mazeretleri dinlenir.Uygun görülenlere izin verilir.Kurulacak yeni
yarenin sayısının belirlenmesi amacıyla,Kurucu Heyetin veya herhangi
bir yaren mensubunun teklif ettiği kişiler oya sunulur.Yaren
sayısının,saz heyeti hariç, 20'den az olmamasına dikkat edilir.
8-Yarene girmesi teklif edilip oya sunulan kişinin, tüm yarenlerin
olumlu oyunu alması şarttır.Bir kişinin olumsuz oy vermesi,o kişinin
yarene alınmaması için yeterlidir.Olumsuz oy kullanan kişiye bunun
sebebi sorulmadığı gibi, oyunu değiştirmesi yönünde telkinde
bulunulamaz.Bu durum,birbirleri ile veya aileleri arasında husumet
bulunan kişilerin bir araya gelmesini engeller.
9-Yaren'e ilk defa katılması teklif edilecek kişilere bilgi
verilmez.Kendisine sezdirilmeden ağzı aranır.İstekli olanlar ön
toplantıda oya sunulur.Oylamadan geçen kişilere teklif götürülür,
kabul edenler ilk toplantıya çağrılır.
10-Yaren'e ilk defa katılması uygun görülenlerin, yaşça küçük
olanların ailesinden, herhangi bir işverene bağlı olarak
çalışanların ise işvereninden izin alınır.
11-Yaren'e girmek isteyen bir kişi,bu isteğini Yaren'e doğrudan
iletemez.Yaren üyesi olan bir arkadaşının veya yakınının teklifi ve
kefaleti ile oylamaya alınır.
12-Olumlu oy alıp Yaren'e katılması uygun görülenler, eğitim
düzeyi,mesleki veya ekonomik durumu ne olursa olsun yarene
alınır.İnançlarına ve siyasi düşüncelerine bakılmaz ve müdahale
edilmez.Bunun yanı sıra Yaren'de de bu tür konuların konuşulması
veya propagandasının yapılması yasaktır.
13-Aralarında baba - oğul, abi - kardeş gibi birinci derece
akrabalık bağı olanların yarene birlikte üye olmalarında herhangi
bir engel yoktur.
14-Yaren'e alınacakların medeni hallerine bakılmaz.
15-İlk toplantı, ev sahipsiz, misafirsiz ve içkisiz olarak Yaren
Odası'nda düzenlenir.Tüm yaren'ler bu toplantıya, abdest alarak
gelirler.
16-İlk önce "Köşe İhtiyarı" seçilir.Yaren'in en yaşlı üyesinin "Köşe
İhtiyarı" olarak seçilmesi teamüldendir.Aralarında ay farkı
bulunan,birden fazla aday olması halinde,oylamada en çok rey alan
aday "Köşe İhtiyarı" seçilir.
17-Büyükyarenbaşı (BYB) seçimi : Adaylar arasından en çok oyu alan
BYB olarak atanır. BYB’ nın, aynı usulle bir de vekili seçilir.
18-Küçükyarenbaşı (KYB) seçimi : Adaylar arasından en çok oyu alan
KYB olarak atanır. KYB'nın aynı usulle bir de vekili seçilir.
19-Bu oylamalarda OY ÇOKLUĞU esastır.
20-Bu makamlara,üyeler şahsen aday olabildiği gibi, herhangi bir
yaren tarafından da aday olarak gösterilebilirler.
21-Yemin Töreni : İlk önce BYB yemin eder. (bkz: örnek BYB yemin
metni)
BYB'nı takiben Köşe İhtiyarı, müteakiben de yaş
sırasına göre bütün yarenler yeminlerini ederek, yemin metnini
imzalarlar (bkz.yaren yemin metni).Peşi sıra büyüklerin eli öpülerek
hayırlaşılır.
Yemin seremonisi, ortaya konulan bir sehpa önünde,
Köşe İhtiyarı,BYB ve KYB'ndan her hangi ikisinin gözetiminde, diz
çökülerek, KUR'AN , BAYRAK , SİLAH üzerine el basılarak, NAMUS
üzerine and içme şeklindedir. Tören, yaş sırası ile devam eder.
Yeminli sazendeler, Yaren üyelerinin uyması gereken
şartlara tabidir.Ancak, sazendelerin yemine tabi tutulması
ihtiyaridir.
22-Yeni dönemde düzenlenecek yaren toplantılarının kaç günde bir
yapılacağı,ev sahibi sayısı tesbit edilir.İlk yaren toplantısının ev
satımı yapılır.Teamüle göre,ilk yaren toplantısının
ev
sahipliğini; Köşe İhtiyarı,BYB ve KYB'ndan oluşan Yaren Heyeti
üstlenir.
23-Yaren adayları, heyetin sorularına net ve açıklıkla cevap
vermekle yükümlüdür.
24-Yemin'de tereddüt gösterenlere bir sonraki toplantıya kadar süre
verilebilir.
25-Başka bir yarenin mensubu, üyesi olduğu yarenden ayrılmadan,
yarene kabul edilmez.
B) YAREN TOPLANTISI KURALLARI :
1-Geçerli mazereti bulunmayan tüm üyeler yaren toplantısına katılmak
zorundadır.
2-Seyahat,hastalık,iş,eğitim gibi geçerli mazereti olanların izin
almaları zorunludur.
3-İzinsiz toplantıya katılmayanlar, geçerli mazereti olsa dahi
cezalandırılabilir.
4-Toplantılara zamanında iştirak şarttır.
5-Toplantılarda kot pantolon giyilmez.Şık ve temiz elbise ile
gelinmesi esastır.
6-Toplantılara tıraş olmadan gelinemez.Sağlık sorunu olanların izin
alması gerekmektedir. Aynı özen günlük tıraş için de gösterilir.
7-Yaren üyeleri toplantıya gelirken, ev açılan yeri kirletmesi
muhtemel iç yağlı kalçın, mes, boyası çıkan çizme ve yemeni
giymeleri yasaktır.
8-Toplantıdan iki gün önce içki yasağı başlar.Bu süre Yaren Heyeti
tarafından azaltılıp çoğaltılabilir.Çok önemli bir mazereti veya
misafiri olanlar,bulunduğu yer ve kişileri belirterek izin
ister.İzin verilmiş kişiler KYB tarafından denetlenebilir.Denetleme
sırasında kusuru tesbit edilenler cezalandırılır.
Eski dönemlerde, sadece toplantıdan toplantıya içki
içilirken, günümüzde bu yasakta müsamahalı davranılmaktadır.
9-Yaren Heyeti, içki içmenin serbest olduğu günlerde aşırıya
kaçanlara, içki içmeme cezası verebilir.
10-Toplantılar, HEREFENE // ARİFANE 'li yapılır.
11-Herefene,
en kısa sürede muhasibe ödenir.KYB'nın oluru ile muhasip, müsait bir
toplantı arasında, yarenleri "ÜTÜ" ye davet eder, tahsilatın
başlandığı bu şekilde bildirilir.
12-Toplantılarda siyaset yasaktır.
13-Toplantılarda silah bulundurmak yasaktır.
Eski dönemlerde, yaşanan kötü bir olay nedeniyle bu
kuralın uygulanmasına azami özen gösterilmektedir.
14-BYB
tarafından "ERO" çekildiğinde hemen toparlanılır ve sessizlik
sağlanır. BYB' ndan başkasının "ERO" çekmesi yasaktır.
15-Aksi söylenmedikçe, toplantı ve oyun oynama esnasında sigara
içilmez.
16-Kendisine söz verilmiş herhangi bir yaren veya misafir
konuşurken,başka şeylerle ilgilenmek,konuşmak,şakalaşmak,gülmek vb.
davranışlar yasaktır.
17-Cep telefonları yaren toplantısı esnasında kapalı tutulur.Acil
görüşme bekleyenler telefonunu mutfak görevlisine teslim eder.
18-Toplantı esnasında, ezan okunurken "sallû ! " uyarısı ile müzik
kesilir, yaren üyeleri saygıya davet edilir.
19-BYB "rahat oturun! " demeden, oturuş şekli değiştirilemez.
"Rahat oturun" komutundan sonra ayakları uzatarak veya
yan gelerek oturmak gibi laubali davranışlar yasaktır.
20-Toplantılarda, KYB'nın gösterdiği yere oturulur, izin almadan yer
değiştirilemez.KYB, uygun gördüğü durumlarda yer değişikliği
yapabilir.
21-Toplantılarda yaş sırasına göre oturulur.Yaşdaş olanlarda kıdem
esastır.
22-Yaren toplantısının yapılacağı yer hakkında dışarıya bilgi
verilmez.Bu duruma yaren eşleri de dahildir.Eski dönemlerde,muhtemel
bir baskını önlemek için uygulanan bir kuraldır.
23-Yaren toplantısı arasında,olağandışı mazereti nedeniyle,yaren ve
misafire izin verilebilir.
24-Yaren toplantısı hakkında, yerel makamlara (Emn.Md.-Jandarma)
önceden bilgi verilir.
25-Ramazan ayında, iftar toplantıları düzenlenebilir.
26-Dini günlerde içkili "sörpet" (Yaren Toplantısı) yapılmaz.
27-Toplantıların, dini günlere rastlamamasına özen gösterilir. Böyle
günlere denk gelen toplantılarda içki içilmez.
28-Toplantının yapıldığı yerin güvenliğinden KYB sorumludur.Gerek
gördüğü takdirde münasip yerlere nöbetçi koyabilir. "KEDİ NÖBETİ"
29-Toplantı esnasında, kül tablası toplamak, kolonya veya tuz ikram
etmek, küçük yarenlerin görevidir.Bu görevleri grup başları takip
eder.
30-Yarenler izin almadan oyuna kalkamaz, başkasını oyuna kaldıramaz.
31-Toplantılarda sarhoş olup, taşkınlıklarda bulunmak yasaktır.
32-Toplantılarda içki içip içmemek serbesttir.Herhangi bir yarene
içki içme konusunda ısrar edilemez.
33-Toplantıya hangi içecek ile başlanıldı ise onunla
tamamlanır.Toplantı devam ederken içki değiştirilemez.(Ör:Ayak
sofrasında kola içen bir yaren,ilerleyen saatlerde rakı
içemez,toplantının sonuna kadar kola ile devam eder)
34-Toplantılarda, misafirler ayrılmadan, o günkü ev açanların veya
toplantının genelinde eksiklik veya kusur var ise, bundan
bahsedilmez.Bu gibi konular mahkemede veya dilek ve temenniler
bölümünde konuşulur.
35-Saz heyeti icraya başlayınca konuşmak
yasaktır."SAZ BAŞLAYINCA SÖZ BİTER"
36-Saz icrası esnasında izinsiz nara atmak,taşkınlık yapmak,
sataşmak, sataşmaya cevap vermek, yerinden kalkmak yasaktır.
37-Sazendenin masasından içki içmek,meze vs.yemek yasaktır.
38-Yaren toplantısı esnasında, sazende heyetine davet edilen yaren
veya misafir, sazendenin
yiyecek ve içeceklerinden istifade edebilir.
39-Sazendeden şarkı isteğinde bulunulamaz.
40-Sazendeye veya oynayanlara bahşiş verilmesi yasaktır.
41-"SALİM'A
// SALİMAĞA" adı verilen molalarda izinsiz mutfağa girilemez.
42-Salimalarda sazendeden şarkı çalması istenemez.
43-Salimalarda, tuvalet vb. ihtiyaçların giderilmesinde öncelik
misafir ve büyük yarendedir.
44-Salima'nın yasak olduğu molalarda, koridor dahil, dışarıya çıkmak
yasaktır.
45-KYB tarafından içki verilmemesi söylenen yaren mensubu veya
misafire içki verilmez.
46-Sakinin uygunsuz bir davranışının görülmesi halinde,KYB takdir
hakkını kullanarak,ya-
rene
işaretle, "diz verilmemesi" talimatı verebilir.
47-İkram esnasında, tepsiyi oyalamak,saki ile uygunsuz şekilde
şakalaşmak,arkadaşına içki
içmede aşırı derecede ısrarcı olmak, yiyeceklerden adap dışında
aşırı yemek yasaktır.
48-Sakiler, aynı yiyecek ve içeceklerden yaren üyelerinin eşit
şekilde faydalanmasından so-
rumludur. Herhangi bir yaren veya misafire, özel ikramda bulunmak
yahut atlayarak hiç ik-
ramda bulunmamak yasaktır.
49-Sakiler,ikram sırası kendilerine geldiğinde,daha önce"hakkını
almış"bulunan bir yareni
yanlarına alamazlar.Yanlarına ancak bir misafiri veya tepsiden
herhangi bir nedenle "hakkını alamamış" bir yareni alabilirler.
50-Sakilerin kendi haklarını almalarından sonra; eğer saki yaşça
büyük bir yaren ise,küçük
yarenler tepsileri onlara bırakmadan alıp mutfağa teslim ederler.
51-Sakiler, taşıdıkları tepsileri, hiçbir şekilde herhangi bir yere
bırakamaz,duvar vb.gibi bir
yere
dayanıp destek alamaz ve oturamaz.
52-Sakiler, yaren ve misafirlerin tamamı haklarını almadan, tepsiden
faydalanamaz.
53-Sakiler, tepsileri dikkatli taşımalıdır.Tepsiyi veya tepsideki
bardak ve diğer malzemeleri
dökenler veya devirenler cezalandırılır.
54-Mutfak görevlilerinin yaşça en büyük olanı "Mutfak Çavuşu"
olur.Çavuş, mutfak hizmetlerinin sağlıklı yürütülmesinden
sorumludur.
55-Mutfaktaki görev dağılımını mutfak çavuşu yapar.
56-Mutfak çavuşu, işi olmayanların mutfağa girmesine izin vermez.
57-Mutfak görevlileri, hizmeti esnasında, yiyecek ve içeceklerden
faydalanamazlar.
58-Mutfak görevlileri, kendilerine teslim edilmiş mutfak
kıyafetlerini giymek zorundadır.
59-Mutfak görevlileri, tepsilerin temiz ve özenli olmasına dikkat
eder.
60-Mutfak görevlileri, çıkaracakları yiyecek ve içecekler konusunda
KYB'nin olurunu alırlar.KYB'nın istemediği yiyecekler tepsiye
konulmaz.
61-Mutfak görevlileri, her ikramdan sonra çatal ve kaşıkları
temizleri ile değiştirir.
62-Mutfak görevlileri, mutfağı bir sonraki gruba temiz ve düzenli
şekilde teslim eder.
63-Mutfağı devreden çavuş, yeni çavuşa yiyeceklerin ve içeceklerin
yerlerini gösterir.
64-Mutfak görevlileri içkileri ölçüsünde hazırlar.
65-Mutfak görevlileri, yaren tepsisi için hazırladıkları
yiyeceklerin aynısını, sazende için de hazırlar ve ikram eder.
66-Mutfak görevlileri, sazendenin masasını takip eder, varsa
eksiklikleri tamamlar.Temizlik ve düzene riayet eder.
67-KYB, mutfak görevlilerinin hizmet süresini uzatıp kısaltabilir
68-Toplantı başladıktan sonra gelecek misafirleri Yaren Heyeti
karşılar, münasip bir yere oturması sağlanır.Verilen ilk arada diğer
yarenler "hoşgeldiniz" der.
69-Misafir, misafir getiremez.
70-Yaren toplantısında, iki misafir yanyana oturtulamaz.
71-Yarenler, toplantılarda yanına oturtulan misafirin rahat ve
huzurundan sorumludur.
72-Yaren Misafirleri'nin masrafları herefeneye dahildir.
73-Misafirlerin amiyane davranışlarına müdahele edilmez.
74-Misafirler gitmeden önce, "mendil yakma" seramonisi yapılır.
75-Misafirler,Yaren toplantısı sonunda, "misafirlerimiz izin
istemektedirler" şeklindeki uyarı ile gönderilir.
76-Kır toplantılarında, bütün yarenler iş bölümü yapar.
77-Kır toplantılarının yapıldığı mahale, Türk Bayrağı çekilir.
78-Kır toplantılarında, yaren toplantısının yapılacağı yere,öncüler
gönderilir.Bunlar Yaren mahallini ve gelen malzemeleri muhafaza
eder.
79-Kır toplantılarının dağılışı birlikte yapılır.Belirlenen menzile
kadar kimsenin ayrılmasına müsaade edilmez.
80-Kırda açılan toplantıların sonunda, mekanın temizliği
yapılır.Geride herhangi bir atık veya çöp bırakılmaz."YİĞİT KALKTIĞI
YERDEN BELLİ OLUR"
81-Kır toplantılarında, KYB yangın çıkmaması için gerekli tedbirleri
alır.(Ocak başının etrafının sulanması vb.)
82-Bir önceki toplantıda belirlenen ev sahipleri,toplantının
yapılacağı hafta,en geç Çarşamba gününe kadar KYB ile irtibat
kurarak menüyü tesbit ederler.Hazırlıklar buna göre yapılır.
83-Evinde yaren açacakların,komşularında hasta bulunmamasına ve
yakın zaman önce komşularından vefat etmiş kişilerin olmamasına
dikkat edilir.Bu gibi durumlarda toplantı başka bir yere alınır.Bu
durum yaren mensubunun başına gelmiş ise toplantı ertelenir.
84-Ev açmak, Yaren Heyeti ' nin iznine tabidir. Mazereti olanlar,
erken ev açmak isteyenler,
mahkeme öncesinde bu isteklerini Yaren Heyeti'ne bildirirler.
85-Her üye, dönem içerisinde ev açmakla yükümlüdür.
86-Ev sahipleri israf ve gösterişten uzak dururlar.Belirlenen menü
dışına çıkamazlar.
87-Ev sahipleri, menüye ilave etmek istedikleri yiyecek-içecek için
KYB'ndan izin almak zorundadır.
88-Ev sahipleri, ev açılacak yerin temizliğini yaparlar.
89-Ev sahipleri, çağıracakları misafirleri, en geç Cuma gününe kadar
Yaren Heyetine bildirir.Onay verilmeyen misafirler yarene
alınmazlar.Bu sebeple misafirlere haber vermeden önce Yaren Heyeti
ile görüşülüp "olur" alınması zorunludur.
90-Her ev sahibinin iki misafir getirme hakkı vardır.Fazla misafir
getirmek isteyenler, Yaren Heyeti'nin onayını almak ve
herefenelerini ödemek şartı ile fazla misafir alabilirler.
91-Ev sahipleri, çağırdıkları misafirlerin giyim-kuşamından ve yaren
adabına riayetinden sorumludur.Bu nedenle bazı temel kurallar
hakkında misafirlerini bilgilendirmeleri gerekir.
92-Ev sahipleri, belirlenen menünün saatinde hazırlanmasından
sorumludur.
93-Ev sahipleri, yarenleri ve misafirleri kapıda karşılarlar.
94-Toplantı esnasında eksik gelen malzeme olursa, ev sahiplerinden
bunun tamamlanması istenir.Yemeğin yetmemesi, bozuk olması gibi
vahim durumlarda ev sahipleri cezalandırılır.
95-Ev sahipleri, toplantının dışarıdan seyredilmemesi için gerekli
önlemi alır.
96-Ev sahipleri,kendilerine teslim edilen müzik aleti vb.
emanetlerin muhafazasından sorumludur.
97-İstisnai durumlar dışında, ev sahipleri, toplantı başladıktan
sonraki hizmetlerde kullanılmazlar.
98-Ev sahipleri, toplantı ile ilgili, dışarıya sır veremezler.
99-Evlerde açılan toplantılarda, ev sahibi, toplantının yapılacağı
odadaki tüm malzemeleri dışarıya çıkarır.Toplantı bittikten sonra
eşyalar tekrar yerine yerleştirilir.
100-Ev sahibi hak sahibi değildir.
101-Evlerde yapılan toplantılarda,salondaki dini kitaplar,tablolar
ve aile resimleri ev sahipleri tarafından kaldırılır.
102-İSRAF YASAKTIR.
103-Işıklandırma ve ısıtmadan ev sahipleri sorumludur.
104-Yiyecek ve içecekler ile masraflar konusunda dışarıya bilgi
verilmez.
Rivayete göre, sörpet için evini açan yarenin hanımı
tatlıya şeker yerine tuz atar.Bunu fark eden BYB, ev sahibini
sıkıntıya düşürmemek için tatlıyı ikram edilmiş gibi gösterip yok
eder. Ev sahibi bir gün sonra hatasını farkeder ve bir - iki dostuna
anlatınca şuyu bulur.Bunun üzerine BYB "Bizim sakladığımızı siz
nasıl söylersiniz? , biz sizin sırrınızı tuttuk, siz bizim sırrımızı
tutamadınız" diyerek yareni falakaya yatırır.
105-Toplantı sona erdikten sonra içki içmek yasaktır.
106-Toplantı sona erdikten ve yaren üyeleri ayrıldıktan sonra, ev
sahipleri de içki içemez.
107-Toplantı sona erdikten sonra, yaren üyeleri hiçbir yere
uğramadan evlerine giderler.
108-Ev sahiplerine teslim edilen misafirler,BYB ve KYB'nın bilgisi
dışında kimseye teslim edilemezler.
C) MAHKEME KURALLARI :
1-Mahkeme esnasında kesin sessizlik ve disiplin şarttır.
2-Mahkeme sırasında gelişigüzel konuşulamaz.Herhangi bir konuda
fikrini söylemek isteyen olursa, elini kaldırarak kendisini belli
eder, BYB'nın söz vermesi ile, ortaya çıkarak konuşur BYB izin
verirse, yerinde iken de konuşabilir.
3-Yine herhangi bir konuda şikayette bulunacak veya kendisine karşı
yapılmış suçlamaya karşı savunmada bulunacak yaren,BYB'nın söz
vermesini müteakip düşüncelerini dile getirir.
4-Her yarenin kendisini savunma hakkı vardır.
5-Mahkeme sırasında, BYB talimat vermeden oturuş şekli
değiştirilemez.
6-Mahkeme esnasında yarenlerin birbirleri ile konuşmaları yasaktır.
7-Mahkeme esnasında herhangi bir yaren konuşma yaparken, konuşmasına
müdahale edilemez ve sözü kesilemez.
8-Mahkeme esnasında, görevli dahi olsalar, bütün yarenler oturuma
katılır.Görevli olanlar kendilerine izin verilinceye kadar
mahkemeden ayrılamaz.
9-Cezası açıklanan yaren, yerine oturamaz, cezasının infazını
bekler.
10-Cezasını çeken yaren,Köşe İhtiyarı'ndan başlayarak,büyüklerin
ellerini öperek,küçükleri ile tokalaşarak helalleşir.
11-Ceza alan yarene karşı küçük düşürücü davranışta bulunanlar
olursa,ceza almış yarenin cezasından az olmamak kaydı ile
cezalandırılır.
12-Mahkeme esnasında, sadece işlenen suçlar ve verilen cezalar ile
ilgili konular görüşülür. Diğer konular için dilek ve temenniler
bölümü beklenir.
13-Yaren Heyeti'nin cezaları kesindir.Verilen ceza ile ilgili
herhangi bir tartışma yapılamaz. Sadece Köşe İhtiyarı cezanın
artırılıp-eksiltilmesinde söz sahibidir.
"KÖŞE İHTİYARI'NIN SÖZÜNÜN ÜSTÜNE SÖZ OLMAZ"
14-Köşe İhtiyarı, gerek görürse suçluları affeder.
15-Yaren toplantısının her aşaması bir sırdır.Bununla birlikte,
mahkeme anında yaşananlar daha büyük bir hassasiyet arz
etmektedir.Bu konudaki en küçük bir sızma veya ihmal
affedilemez.Cezai müeyyidesi ağır olur.
16-Mahkemelerde 4 çeşit ceza uygulanır.
a) İhtar
b) Maddi cezalar
c) Falaka
d) Kovulma (tart)
17-Kovulan yarene dayak atılmaz.
18-Kovulan yarenin ayakkabıları,diğer yarenlerin karışık konulmuş
ayakkabılarının önüne yönü kapıya doğru düzgün şekilde konur.
19-Mahkeme esnasında, yeminli yarenlerin dışında, sazende dahil
kimse bulunamaz.
20-Sazende yemin etmiş ise, mahkemede bulunur.Suç işleyen sazende de
cezalandırılır.
21-Yarenler, birbirlerinin ufak-tefek kusurlarını mahkemeye
taşımamaya özen gösterir.
22-Lüzumsuz yere veya sık sık mahkemeye şikayette bulunulmaz.
23-Köşe İhtiyarı'na falaka cezası verilemez.
24-Büyükyarenbaşı'nın
cezasını Köşe İhtiyarı uygular.
25-Küçükyarenbaşı'nın
cezasını Büyükyarenbaşı uygular.
26-Yargılanıp ceza alan bir yaren mensubunun suçsuzluğu ortaya
çıkarsa, şikayetçi olan yaren, cezalandırılan yarenden az olmamak
şartı ile cezalandırılır.
27-Yaren Heyeti, yaren mensubu olmayan bir kişinin veya yarenin
ailesinden gelen şikayetleri de değerlendirir.
28-Yaren mensubunun ailesinden gelen şikayetler Yaren Heyeti
tarafından değerlendirilir. İfadesi, mahkeme öncesi ilgili heyetçe
alınır.Mahkeme esnasında " suçunu sen bilirsin " denilerek, sadece
cezası açıklanır.
D)
DİĞER KURALLAR :
1-Aralarında dargınlık bulunanlar biraraya getirilerek barıştırılır,
sorunları çözülür.
2-Yaren mensuplarından hasmı bulunanlar yalnız bırakılmaz.
3-Yaren başlangıcında uygun görülürse, belli miktarda depozito
alınabilir.
4-Yaren mensupları, günlük veya ticari ihtiyaçlarını birbirlerinden
karşılar.
5-Yarende sır saklamak esastır.Aksine davrananlar, durumun
vehametine göre, kovulmaya kadar cezalandırılabilirler.
6-Yaren mensuplarının kumar oynaması yasaktır.
7-Her yaren özel yaşantısında, bir yarene yakışacak şekilde
davranır.Davetlerde veya toplantılardaki davranışları ile yaren
mensubu olduğunu belli eder.Buralardaki olumsuz davranışlarından
dolayı cezalandırılacağını bilir.
8-Her yaren mensubunun akrabaları, bütün yarenin akrabasıdır.
9-Her yaren mensubu, diğer yarenlerin iyi ve kötü gününde
yanındadır.
"NEŞ'E DE, KEDER DE ORTAKTIR.
10-Diğer yarenlerin mensupları da, kendi yaren arkadaşı olarak kabul
edilir.
11-Yarenler, Yaren Heyeti üyelerine unvanları ile (Köşe İhtiyarım,
Büyükyarenbaşım, Küçükyarenbaşım gibi), küçük yarenler büyük
yarenlerine " yaren abi " , büyük yarenler de küçük yarenlerine "
yaren'im " sıfatları ile hitap ederler.Bu kuralın eski dönemlerde
yarencilik yapmış, ancak şu anda yarende bulunmayan kişiler için de
uygulanılmasına özen gösterilir.
12-Yarenler, faaliyetteki diğer Yaren'lerin yöneticilerine de
unvanları ile hitap eder.
13-Herhangi bir yarenin düğün, cenaze vb. günlerindeki düzenlemeleri
KYB organize eder. Yaren ve ailesine yük düşürülmez.
14-Yarenler, birbirlerinin,inanç,siyasi tercih ve özel yaşamlarına
saygı duyarlar,müdahalede bulunmazlar.Toplantı ve toplantı dışında
bu hususların uluorta tartışılması hoş karşılanmaz.
15-Başına ağır hastalık veya hapislik gibi olaylar gelen yarenlerin,
iş ve ev ile ilgili ihtiyaçları, yaren mensupları tarafından
karşılanır.(Eski dönemlerde, vefat eden bir yarenin oğlunun sünnet
düğününün Yaren mensupları tarafından yapıldığı bilinmektedir.)
16-Talep olması halinde, mahalli idarelere görevlerinin icrası
sırasında gereken yardım yapılır.
17-Saz heyeti, Simav'dan veya Simav dışından temin edilebilir.
18-Sazendeler yeminli veya yeminsiz olabilir.Sazende yeminli ise,
mahkeme safhasına katılabilir.Suçlu görülen sazendeler de, herhangi
bir yaren gibi cezalandırılırlar.
19-Dağdan inme merasimlerinde, " Art Efesi " nin bulunmadığı
hallerde, KYB bu görevi üstlenir veya uygun bir yareni bu göreve
tayin eder.
20-Yaren üyeleri, toplantı haricinde aynı kulüp veya kahvehaneye
devam etmeye özen gösterirler.
21-Yaren Kanunları, komşu kasaba veya köylerden katılan üyeler için
de geçerlidir.
22-Yaren'e yönelik olumlu veya olumsuz tepkilerden BYB sorumludur.
23-Yaren için emanete alınan her türlü eşya, sağlam olarak en kısa
sürede sahibine iade edilir."EMANETİN ARDINDA ŞEYTAN DOLAŞIR ;
EMANET YERİNE YAKIŞIR"
24-Ailesi ile ilgilenmeyen, çoluk-çocuğunun ihtiyacını vaktinde
temin etmeyen yarenler uyarılır, devamı halinde ağır şekilde
cezalandırılır.
25-Dönem içinde, yaren sayısındaki eksilmeler, lüzum görülürse
tamamlanabilir.
26-Yaren dönemi içerisinde, çok önemli bir mazereti nedeni ile
(tayin vb. gibi) yarenden ayrılmak zorunda kalanlar, ev açma
sıralarını savmadan yarenden ayrılamazlar.
27-Orta Sofralarına alkollü gelinmesi yasaktır.
28-Kapı herkese açılmaz.
29-Yaren'den kovulma cezası alan kişiler ile her türlü sosyal ilişki
kesilir.
30-Bayramlaşma töreni, Ramazan Bayramı'nın birinci günü saat bir'de,
Kurban Bayramı'nın
ikinci günü saat iki'de Yaren Odası'nda yapılır.Bayramlaşmaya tüm
yarenlerin katılması zorunludur.Bayramlaşmaya, önceki dönemlerde
yarencilik yapmış kişilerde katılabilirler.
31-Yaren, ilçede bulunan folklor dernekleri ile işbirliği yaparak,
kültürel gelişime katkı sağlar.
32-Yarende sınıf yoktur.
33-Tüm yarenler “Atatürk ilke ve inkılaplarını” benimser ve müdafa
eder.
34-
Bu mevzuat içinde yer almayan konularda “Yaren Heyeti” yetkilidir.
E ) DAĞDAN İNME MERASİMİ İLE İLGİLİ KURALLAR :
1-
Dağdan inme merasimi, ilgili mahalli idarelerden gelen talep üzerine
yapılır.
2-Yapılacak toplantıda "Yandığı yandığı yerde" usulü
uygulanır.
3-Merasime katılacak yarenlerin kıyafetleri ve teçhizatları tam
olmalıdır.Eksiği bulunanlar en geç iki gün önce Yaren Heyeti'ne
bilgi verirler.
4-Organize, Yaren Heyeti ile Mahalli İdare arasında ortaklaşa
yapılır.
5-Merasime, Yaren dışından katılmak isteyen uygun kişilere izin
verilir.
6-Toplantının yeri konusunda uygulanan teamül " Yaren Çeşmesi "
mevkiidir.
7-Katılacak misafirler, Yaren Heyeti ile Mahalli İdare tarafından
ortak belirlenir.
8-Toplantı başlayıncaya kadar olan hizmetlerde, Mahalli İdare'den
yardım alınabilir, toplantı başladıktan sonraki hizmetlerde yarenler
görevlendirilir.
9-Toplantıda, yarenler için tüm yaren kuralları aynen geçerlidir.
10-Toplantı ,Yaren toplantısı düzeninde gerçekleştirilir.
11-Yarenler, atış yapacakları şirşanelerin kontrolünü önceden
yaparlar.
12-Kullanmasını bilmeyen yarenlere atış yaptırılmaz.İstekli
olanlara eğitim verilerek atış yaptırılır.
13-İzinsiz atış yapmak yasaktır.
14-Şirşane
atış şekilleri :
a) Silkme
b) Püskürtme
c) Yığdırma (yere)
d) Dikleme (havaya)
e) Çalımlı (muhtelif figürlü)
15-Şirşane
atış sıralama çeşitleri :
a) Baştan sona sıra ile
b) Gruplar halinde sıra ile
c) Serbest (İzin alınarak, sadece toplantı sırasında yapılır,
inişte bu usul uygulanmaz)
d) Hep beraber birden (Bu atış sadece "Baskın Zeybeği"
oyununda uygulanır)
16-Grup atışlarında ara boşluğu verilerek atış yapılır.
17-Dağdan inme düzeni :
a) Türk Bayrağı
b) Bir adım gerisinde kılıç taşıyan iki muhafız (sağında ve
solunda)
c) Davul - zurna
d) Yaren flamaları
e) Köşe İhtiyarı ve Büyükyarenbaşı
f) Varsa maskot yarenler
g) Yaş sırasına göre yarenler
h) Art efesi
18-Bu sıralamada, yarenler arasında üçer metre mesafe bırakılır.
19-İniş sırasında içki içmek yasaktır.
20-Bir gün önceden içkili olup kendine gelemeyenlere izin verilir.
21-Dağdan iniş merasiminde başlangıç noktası, teamül olarak "
Meteriz//Metris Tepesi " dir.
22-Atış yapılan mahaller :
a) Meteriz//Metris tepesi
b) Karşıyaka Dedesi mevkii
c) Yeni mahalle, Cumhuriyet İlkokulu önü
d) Belediye meydanı
e) Cumhuriyet / Hükümet meydanı
f) Panayır mahalline gidiliyor ise, yol boyunca ve panayır
mahallinde
g) Programa alındı ise, Eynal Kaplıcaları'nda
Bu mahallerin arasında ferden atış yapmak isteyenler
KYB'ndan izin alırlar. Bu atışlardan önce deyiş atılır.
23-Belediye Meydanı'nda, daire oluşturulur.Yaren Heyeti, makama
çıkarak tebrikleşir.
24-Cumhuriyet Meydanı'nda da aynı düzen oluşturulur, mahalli amir
kutlamaları kabul eder.
25-Cumhuriyet Meydanı'nda ve Panayır mahalli // Leylek
Kürü'nde,mahalli oyunlar oynanır. Protokol selamlanır.
26-Programa alındı ise, Eynal Kaplıcaları'na gidilir, yürüyüş,
atışlar ve oyunlar icra edilir, yarenlere yemek ikramından sonra
dağılınır.